કોડાયમાં વિ. સં. ૧૮૯૨ના ગુરુપૂર્ણિમાના દિવસે એક બાળકનો જન્મ થયો. એને નામ મળ્યું હેમરાજ. આ બાળક સામાન્ય નહોતું. પુત્રનાં લક્ષણ પારણામાંથી એમ વિશિષ્ટતાઓ પ્રગટતી દેખાઈ. મોટા થતા ગયા તેમ તેમની તીવ્ર મેધાવી અને વિચારક પ્રતિભા પ્રગટવા લાગી. યુવાનીના પ્રારંભે જ તેમણે ધર્મ વિષે ગંભીર વિચારો સેવવા માંડેલા. તટસ્થ અન્વેષણ-નિરીક્ષણથી હેમરાજભાઈએ એ તબક્કે પણ જોઈ લીધું હતું કે ધર્મક્ષેત્રે ઘણી પીછેહઠ થઈ છે. ૧૫-૧૬ વર્ષની વયના હેમરાજભાઈને ધર્મક્ષેત્રે પરિવર્તન લાવવાની પ્રબળ ઇચ્છા જાગી. ધર્મસુધારણા ફક્ત વાતોથી નહીં આચરણથી જ થશે એ તથ્ય તેઓ સમજી ચૂક્યા હતા. તેમણે સંયમમાર્ગની દીક્ષા લેવા પ્રયત્નો કર્યા, પણ કોઈનેકોઈ કારણસર સફળ ન થાય. છેવટે તક મળતાં હેમરાજભાઈ હર્ષચંદ્રસૂરિજી પાસે પહોંચ્યા. તેમની જ્ઞાનપિપાસા સમજી, મુનિશ્રીએ તેમને શાસ્ત્રોના, સંસ્કૃતના અભ્યાસ માટે બંગાળના મુર્શિદાબાદમાં મોકલી આપ્યા. ત્યાં તેઓ કેટલો સમય રહ્યા તેનો ઉલ્લેખ મળતો નથી ત્યાં શાસ્ત્રાભ્યાસ અને જૈન આગમોનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું. પાર્શ્વચંદ્રસૂરીશ્વરજીના ગ્રંથોનો એમણે ઊંડો અભ્યાસ કર્યો. પોતાના સૈદ્ધાંતિક વિચારોએ અધ્યયનથી જ સ્થિર કર્યા. પછી અમદાવાદ, વડોદરા, પાટણ વગેરે સ્થળોએ ઘૂમ્યા અને જ્યાંથી મળે ત્યાંથી પ્રાચીન હસ્તપ્રતોરૂપ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું.
હેમરાજભાઈએ સ્વનો જ મોક્ષ કે એ માટે સાધનાનો વિચાર ન કર્યો. તેમણે સ્વનો વિસ્તાર કરી સર્વના કલ્યાણ માટે વિચાર કર્યો. સમાજના કુરિવાજો દૂર કરવા પણ પુરુષાર્થ કર્યો. તેમનું સમગ્ર અધ્યયન ધર્મસાપેક્ષ હતું. જ્ઞાનને આચરણમાં મૂકવામાં માનતા. અજ્ઞાનતા, અંધવિશ્વાસ અને શિથિલતાના તેઓ વિરોધી હતા. લોકોને જીવન સાર્થક કરવા, પ્રેરિત કરવા તેમણે સદાગમ પ્રવૃત્તિ સંસ્થાની સ્થાપના કરી. અનેક ભાઈ-બહેનો તેમાં જોડાયાં. અનેક શ્રાવક વિદ્વાનો પણ તૈયાર થયા. સ્ત્રી સશક્તીકરણના વિચારનો હજુ પ્રારંભ થઈ રહ્યો હતો ત્યારે કચ્છ જેવા દૂરના વિસ્તારમાં તેમણે સ્ત્રીઓ માટે શિક્ષણની વ્યવસ્થા કરી, તેમને વિદૂષી બનાવી અને આત્મનિર્ભર પણ બનાવી. સમાજ પરિવર્તનની દ્રષ્ટિએ આ એક ક્રાંતિકારી પગલું હતું.